“कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन।” (श्रीमद्भगवद्गीता, अध्याय २, श्लोक ४७) अर्थात्, मानिसको अधिकार कर्ममा हुन्छ, फलको अपेक्षामा होइन। आफ्नो कर्तव्यप्रति निष्ठावान् रहनु नै वास्तविक धर्म हो।
त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट करिब २२ करोड रुपैयाँ मूल्य बराबरको साढे पाँच किलो सेतो हिरोइन बरामद हुनु र त्यसको अन्तर्राष्ट्रिय कारोबार सञ्जालका मुख्य व्यक्तिका रूपमा समाचारमा उल्लेख गरिएका भारतीय नागरिक रेवराज टिघारेलाई लागूऔषध नियन्त्रण ब्युरोले पक्राउ गर्नु सामान्य प्रहरी कारबाही होइन। यो नेपालको आन्तरिक सुरक्षा, सार्वजनिक सुरक्षा र भावी पुस्ताको अस्तित्वमाथि चुनौती बनेको अन्तरदेशीय संगठित अपराधविरुद्ध नेपाल प्रहरीले गरेको एउटा साहसिक र रणनीतिक महत्त्वको प्रहार हो।
यो समाचारले मलाई अत्यन्त खुसी बनाएको छ। यस साहसिक, व्यावसायिक र परिणाममुखी कार्यका लागि लागूऔषध नियन्त्रण ब्युरोको सम्पूर्ण अनुसन्धान टोली तथा ब्युरो प्रमुख प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक सुबासचन्द्र बोहराप्रति हार्दिक बधाई र विशेष आभार व्यक्त गर्न चाहन्छु। प्रिय सुबास सर ! लागूऔषध आज केवल एउटा आपराधिक कारोबार होइन, यो हाम्रो समाज, परिवार र भावी पुस्ताको अस्तित्वमाथि गम्भीर चुनौती बनेको छ। यसको नियन्त्रणमा राज्य र प्रहरी प्रशासनले निर्मम, निर्भीक र आक्रामक ढङ्गले काम गर्न सकेनन् भने अबको पाँच–सात वर्षमा हाम्रा समाजका धेरै घरपरिवार यसका पीडित बन्ने खतरा छ। लागूऔषधको अन्तर्राष्ट्रिय कारोबार केवल सीमापार हुने अवैध ओसारपसारमा सीमित छैन। यसका पछाडि संगठित आपराधिक सञ्जाल, आर्थिक लगानी, सम्पत्ति शुद्धीकरण, अन्तरदेशीय सम्पर्क र सम्भावित वित्तीय अपराधका संरचनाहरू जोडिएका हुन्छन्। त्यसैले यसको नियन्त्रणका लागि गुप्तचर सूचनाको प्रभावकारी परिचालन, जोखिम विश्लेषण, अन्तरनिकाय समन्वय, वित्तीय अनुसन्धान, सीमा सुरक्षा र रणनीतिक अपराध नियन्त्रण क्षमता आवश्यक हुन्छ।
यो अभियान कुनै औपचारिकता होइन, राष्ट्रको आन्तरिक सुरक्षा र भावी पुस्ताको भविष्य जोगाउने लडाइँ हो। लागूऔषध नियन्त्रण ब्युरोमा विगतमा धेरै नेतृत्व आए, धेरैले आफ्नो कार्यकाल पूरा गरे। तर संस्थाको वास्तविक मूल्याङ्कन पदमा को आयो भन्ने आधारमा होइन, उसले संस्थालाई कति गतिशील बनायो, अपराधीको सञ्जालमाथि कति प्रभावकारी प्रहार गर्यो र समाजलाई कस्तो परिणाम दियो भन्ने आधारमा हुनुपर्छ।
नेपाल प्रहरीको इतिहासमा रामकाजी बान्तवा र कुमार कोइरालाजस्ता व्यावसायिक प्रहरी अधिकृतहरूले गौरवपूर्ण विरासत निर्माण गरेको ब्युरोलाई आज सुबासचन्द्र बोहराजस्ता अधिकृतले समयको आवश्यकता बुझेर थप गतिशील बनाउने प्रयास गर्नु आफैँमा प्रशंसनीय छ। बोहरा साहेब ! प्रहरीको व्यावसायिकता शरीरको आकार, कालो चस्मा, बोलीको प्रभाव वा गुट–उपगुटको निकटताले निर्धारण गर्दैन। व्यावसायिक प्रहरीको वास्तविक पहिचान उसको कार्यक्षमता, रणनीतिक सोच, निर्णय क्षमता, व्यावसायिक आचरण, अनुशासन, अनुसन्धान कौशल, जोखिम व्यवस्थापन र परिणामले निर्धारण गर्छ।
प्रहरीको संस्कार र व्यावसायिक मर्यादालाई आत्मसात् गर्दै परिणाममुखी काम गर्न सक्ने अधिकृत नै संस्थाको वास्तविक सम्पत्ति हो। तपाईंले देखाउनुभएको सक्रियता र पछिल्लो कार्यसम्पादनले नेपाल प्रहरीभित्र प्रतिभा, क्षमता र इच्छाशक्ति अझै जीवित छ भन्ने सन्देश दिएको छ। म तपाईंलाई एउटा कुरा भन्न चाहन्छु—प्रहरी संगठनभित्र कहिलेकाहीँ क्षमताभन्दा चाकरीको चर्चा बढी हुन्छ, कामभन्दा प्रचारको प्रभाव बढी देखिन्छ र योग्यताभन्दा गुटको निकटतालाई महत्त्व दिने प्रवृत्ति पनि देखिन्छ। तर समयले अन्ततः सबैको मूल्याङ्कन गर्छ। पदमा पुग्नु ठूलो कुरा होइन, पदमा पुगेपछि संस्थाको शिर उँचो बनाउनु ठूलो कुरा हो। तपाईंले अहिले गरेको कामले प्रहरी संगठनका हजारौँ अधिकृत तथा जवानलाई एउटा सन्देश दिएको छ—इमानदारीपूर्वक काम गर्ने, जोखिम मोल्ने र परिणाम दिने प्रहरी अधिकृतको पहिचान अझै मेटिएको छैन।
यो अभियान कुनै औपचारिकता होइन, राष्ट्रको आन्तरिक सुरक्षा र भावी पुस्ताको भविष्य जोगाउने लडाइँ हो। लागूऔषध नियन्त्रण ब्युरोमा विगतमा धेरै नेतृत्व आए, धेरैले आफ्नो कार्यकाल पूरा गरे। तर संस्थाको वास्तविक मूल्याङ्कन पदमा को आयो भन्ने आधारमा होइन, उसले संस्थालाई कति गतिशील बनायो, अपराधीको सञ्जालमाथि कति प्रभावकारी प्रहार गर्यो र समाजलाई कस्तो परिणाम दियो भन्ने आधारमा हुनुपर्छ।
एउटा प्रहरी अधिकृतले आफ्नो कर्मबाट हजारौँ प्रहरी कर्मचारीको आत्मविश्वास जगाउन सक्छ। तपाईंको कामले त्यही आत्मविश्वास जगाओस्। यस सन्दर्भमा श्रीमद्भगवद्गीताको अर्को श्लोक स्मरण गर्न चाहन्छु— “यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत। अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम्॥” (श्रीमद्भगवद्गीता, अध्याय ४, श्लोक ७) अर्थात्, जब धर्मको ह्रास र अधर्मको वृद्धि हुन्छ, तब धर्मको संरक्षणका लागि शक्ति र सामर्थ्यको आवश्यकता पर्छ। प्रहरीको सन्दर्भमा धर्म भनेको कानुनको शासन, नागरिकको सुरक्षा, अपराधमाथिको नियन्त्रण र न्यायपूर्ण राज्य व्यवस्थाको संरक्षण हो। यही व्यावसायिक धर्म निर्वाह गर्ने प्रहरी अधिकृत नै संगठनको वास्तविक गौरव हो। इतिहासको पछाडि लागेर मात्र इतिहास निर्माण हुँदैन।
आफ्नो कर्म, साहस र परिणामले इतिहास निर्माण गर्नुपर्छ। तपाईं इतिहासको पछि लाग्ने होइन, तपाईंको कामले इतिहासलाई तपाईंको खोजी गर्न बाध्य बनाओस्। समाचार लेख्नेहरू धेरै भेटिन्छन्, तर समाचारको विषय बन्ने काम गर्नेहरू थोरै हुन्छन्। तपाईंको पहिचान समाचारको शीर्षकले होइन, तपाईंले समाज र राष्ट्रका लागि गरेको कामले स्थापित होस्। कहिलेकाहीँ प्रतिभा पद र प्रचारको भीडमा ओझेल पर्छ। तर जब त्यही प्रतिभाले आफ्नो क्षमता प्रदर्शन गर्छ, चट्टान फोडेर निस्किएको मूलझैँ त्यसको अस्तित्व आफैँ स्थापित हुन्छ। प्रिय सुबास सर, तपाईंको यो अभियान कुनै एउटा सफल अपरेसनमा सीमित नहोस्।
अन्तर्राष्ट्रिय लागूऔषध सञ्जालको जरासम्म पुग्ने, यसका आर्थिक स्रोत, कारोबारी र संरचनाहरू पहिचान गर्ने, अपराधबाट आर्जित सम्पत्तिको अनुसन्धान गर्ने तथा नयाँ पुस्तालाई यसको दलदलबाट जोगाउने दीर्घकालीन र संस्थागत सुरक्षा रणनीतिमा रूपान्तरण होस्। तपाईंलाई एउटा आग्रह पनि छ—यो गति नरोक्नुहोला। बाटोमा अवरोध आउलान्, आलोचना होलान्, दबाब सिर्जना हुन सक्ला। तर कानुनको सीमाभित्र रहेर अपराधविरुद्ध लिइएको दृढ अडानबाट पछाडि नहट्नुहोला। किनकि तपाईंको पछाडि एउटा जिम्मेवार संस्था छ, तपाईंको कामबाट आशा राखेको समाज छ र तपाईंको सफलतामा गौरव गर्ने नेपाल प्रहरीको ठूलो परिवार छ।
आज तपाईंले पक्राउ गरेको एउटा अन्तर्राष्ट्रिय लागूऔषध कारोबारी केवल एउटा अपराधी होइन, उसले बर्बाद पार्न सक्ने सम्भावित सयौँ भविष्य जोगाउने अभियानको एउटा उपलब्धि हो। कुनै आमाको काख रित्तिनबाट, कुनै बाबुको सपना भत्किनबाट र कुनै परिवारको खुसी उजाडिनबाट जोगाउने कामभन्दा ठूलो प्रहरी धर्म अरू के हुन सक्छ ? सुबास सर, तपाईंले लगाएको प्रहरी पोसाकको सम्मान तपाईंको काँधमा रहेको दर्ज्यानी चिह्नले मात्र होइन, तपाईंले समाजका लागि गरेको कर्मले बढोस्।
नेपाल प्रहरीका सम्पूर्ण अधिकृत तथा जवानलाई पनि मेरो आग्रह छ—हामीले लगाएको पोसाक केवल जागिरको पहिचान होइन, यो राष्ट्र र नागरिकप्रतिको जिम्मेवारीको प्रतीक हो। इतिहासमा नाम लेखाउन ठूलो पद चाहिँदैन, ठूलो मन, इमानदार नियत र परिणाम दिने कर्म चाहिन्छ। प्रहरीको गौरव भाषणमा होइन, नागरिकले सुरक्षित महसुस गर्दा देखिन्छ। प्रहरीको सम्मान पदकमा मात्र होइन, अपराधीले कानुनको डर मान्दा स्थापित हुन्छ।
अन्त्यमा, श्रीमद्भगवद्गीताको एउटा प्रेरणादायी सन्देश— “न हि कल्याणकृत्कश्चिद् दुर्गतिं तात गच्छति॥” (श्रीमद्भगवद्गीता, अध्याय ६, श्लोक ४० को अंश) अर्थात्, असल कर्म गर्ने व्यक्ति कहिल्यै व्यर्थ जाँदैन। बोहरा साहेब, तपाईं अगाडि बढ्नुहोस्। तपाईंको कामले तपाईंलाई मात्र होइन, सिङ्गो नेपाल प्रहरीलाई गौरवान्वित बनाओस्। इतिहासले कसैलाई पदका कारण सम्झिँदैन, उसले छोडेको प्रभावका कारण सम्झिन्छ। तपाईंको कर्मले त्यस्तो प्रभाव छोडोस्, जसलाई भोलिका पुस्ताले उदाहरणका रूपमा पढ्न सकून्। हार्दिक बधाई ! हार्दिक धन्यवाद !! अझै उच्च मनोबल, अटल साहस र सफलताको शुभकामना !!! जय नेपाल !


